عوارض شاکویو تراپی؛ چه کسانی نباید از این روش استفاده کنند؟
شاکویو تراپی (Shockwave Therapy) در سالهای اخیر به یکی از روشهای محبوب برای درمان مشکلاتی مانند التهاب تاندونها، خار پاشنه و برخی آسیبهای مزمن عضلانی-اسکلتی تبدیل شده است. این محبوبیت، به دلیل نتایج نسبتاً خوب این روش در بسیاری از بیماران، کاملاً قابل درک است. اما مانند هر روش درمانی دیگری، شاکویو تراپی هم عوارض احتمالی و موارد منع مصرف خاص خود را دارد که آگاهی از آنها پیش از شروع درمان اهمیت زیادی دارد.
در این مقاله از کلینیک فیزیوتراپی سحر، با عوارض احتمالی شاکویو تراپی و افرادی که نباید از این روش استفاده کنند، آشنا میشویم.

شاکویو تراپی چیست؟
شاکویو تراپی، روشی درمانی است که در آن، امواج صوتی با انرژی بالا به ناحیه آسیبدیده بدن هدایت میشوند. این امواج با تحریک بافت، به افزایش گردش خون موضعی، تحریک فرآیندهای طبیعی ترمیم بدن و کاهش تدریجی درد در ناحیه هدف کمک میکنند. این روش معمولاً برای مشکلاتی مانند التهاب تاندون آشیل، خار پاشنه، آرنج تنیسبازان و برخی نقاط ماشهای عضلانی به کار میرود.
عوارض احتمالی شاکویو تراپی
اگرچه شاکویو تراپی بهطور کلی روشی نسبتاً ایمن محسوب میشود، اما مانند هر مداخله درمانی دیگری، میتواند با عوارض جانبی همراه باشد که معمولاً موقتی و خفیف هستند:
درد یا حساسیت موضعی پس از جلسه
بسیاری از بیماران، بلافاصله پس از جلسه درمانی، احساس درد یا حساسیت خفیف در ناحیه تحت درمان را گزارش میکنند. این احساس معمولاً طبیعی است و در طول چند روز کاهش مییابد.
قرمزی و تورم موضعی
پوست ناحیهای که تحت درمان قرار گرفته، ممکن است بهطور موقت قرمز یا کمی متورم شود. این واکنش معمولاً بدون نیاز به مداخله خاصی، طی چند ساعت تا چند روز برطرف میشود.
کبودی خفیف
در برخی موارد، بهویژه در بیمارانی با پوست حساستر یا رگهای سطحیتر، ممکن است کبودی خفیفی در محل درمان مشاهده شود.
احساس بیحسی موقت
برخی بیماران، احساس بیحسی یا گزگز موقت در ناحیه تحت درمان را تجربه میکنند که معمولاً بهسرعت برطرف میشود.
تشدید موقت درد
در برخی جلسات، بهویژه در جلسات ابتدایی درمان، ممکن است درد ناحیه هدف بهطور موقت افزایش یابد پیش از آنکه روند بهبودی آغاز شود. این پدیده در بسیاری از موارد بخشی طبیعی از فرآیند درمان است، اما در صورت تداوم یا شدت غیرمعمول، باید به فیزیوتراپیست اطلاع داده شود.

چه کسانی نباید از شاکویو تراپی استفاده کنند؟
شاکویو تراپی، با وجود مزایای متعدد، برای همه افراد و در همه شرایط مناسب نیست. موارد منع مصرف این روش شامل موارد زیر است:
بارداری
استفاده از شاکویو تراپی در دوران بارداری، بهویژه در نواحی نزدیک به شکم و لگن، توصیه نمیشود، چرا که تأثیر امواج بر جنین بهطور کامل مطالعه نشده است.
اختلالات انعقاد خون یا مصرف داروهای رقیقکننده خون
افرادی که دچار اختلالات انعقادی هستند یا داروهای ضدانعقاد مصرف میکنند، در معرض خطر بیشتری برای کبودی یا خونریزی موضعی پس از این درمان قرار دارند.
وجود تومور در ناحیه درمان
در صورت وجود تومور، خوشخیم یا بدخیم، در ناحیهای که قرار است تحت درمان قرار گیرد، شاکویو تراپی منع مصرف دارد، چرا که تحریک این ناحیه میتواند خطرناک باشد.
عفونت فعال در ناحیه هدف
درمان نواحی دارای عفونت فعال، میتواند منجر به گسترش عفونت یا تشدید علائم شود.
وجود پیسمیکر قلبی (در برخی نواحی بدن)
در برخی موارد، بهویژه هنگام درمان نواحی نزدیک به قفسه سینه، باید احتیاط ویژهای برای بیمارانی که دستگاه پیسمیکر دارند در نظر گرفته شود.
شکستگی استخوان در ناحیه هدف
درمان مستقیم روی محل شکستگی حاد استخوان، به دلیل خطر تداخل با روند طبیعی جوش خوردن استخوان، توصیه نمیشود.
کودکان و نوجوانان با صفحات رشد باز
در کودکان و نوجوانانی که هنوز صفحات رشد استخوانی آنها کاملاً بسته نشده، درمان نواحی نزدیک به این صفحات باید با احتیاط ویژه و تنها با صلاحدید متخصص انجام شود.
اختلالات عصبی حسی شدید در ناحیه هدف
در بیمارانی که به دلیل شرایط عصبی، حس طبیعی ناحیهای از بدن را از دست دادهاند، ارزیابی دقیقتری پیش از استفاده از این روش لازم است، چرا که بازخورد حسی بیمار در طول درمان اهمیت دارد.

چرا ارزیابی پیش از درمان اهمیت دارد؟
با توجه به موارد منع مصرف ذکرشده، ارزیابی کامل وضعیت پزشکی بیمار پیش از شروع شاکویو تراپی، اهمیت زیادی دارد. فیزیوتراپیست با بررسی سابقه پزشکی، داروهای مصرفی و شرایط جسمی فعلی بیمار، تعیین میکند که آیا این روش برای فرد مناسب است یا باید از رویکردهای درمانی جایگزین استفاده شود.
چه زمانی باید پس از جلسه شاکویو تراپی با فیزیوتراپیست تماس گرفت؟
در صورت بروز هر یک از موارد زیر پس از جلسه درمانی، تماس با فیزیوتراپیست یا پزشک ضروری است:
- درد شدید و غیرقابل تحمل که با گذشت زمان کاهش نمییابد
- تورم یا قرمزی شدید و رو به افزایش
- علائم غیرمعمول مانند تب یا احساس کلی ناخوشی
- کبودی گسترده یا خونریزی غیرمنتظره
جمعبندی
شاکویو تراپی، روشی مؤثر و نسبتاً ایمن برای درمان بسیاری از مشکلات عضلانی-اسکلتی است، اما مانند هر روش درمانی، عوارض احتمالی و موارد منع مصرف خاص خود را دارد. مشاوره با فیزیوتراپیست متخصص پیش از شروع درمان، بهترین راه برای اطمینان از تناسب این روش با شرایط جسمی شماست.
برای دریافت ارزیابی تخصصی و اطلاع از مناسب بودن شاکویو تراپی برای شرایط خود، همین امروز با کلینیک فیزیوتراپی سحر تماس بگیرید.
